Çeltik Her cins toprakta yetişebilir, Kumlu-tınlı yapıdan, ağır-killi yapıya değişen, Çeltik tarımı için optimum pH 5.5-7.5 arasıdır, Saturasyon ekstraktının elektrik'i kondaktivesi 6-10 mmhos/cm olan topraklar, çeltik tarımına zarar verir,

Çeltik, tuzlu topraklara, iyi uyum sağlayan bir üründür. Tavalar istenilen büyüklükte yapılabilir, Etkin su kullanımı sağlar, Yılın her zamanında, derin veya yüzeysel drenaj yapılmasını kolaylaştırır, Homojen bir bitki örtüsü sağlar, Makineli tarımı kolaylaştırır, Yabancı ot kontrolü daha etkili ve kolay olur.

Tohumda Aranan Özellikler
Hastalıksız ve zararlılardan Ari olmalı, yabancı ot tohumu içermemeli, kırmızı çeltik tohumu içermemeli, sertifikalı olmalı, sertifikalı tohum verimi arttırır, kaliteli pirinç elde edilir, 2 yılda bir tohum değiştirilmelidir

Küçük daneli çeşitlerde, 15 kg/da Orta danelilerde, 17-18 kg/da İri danelilerde, 20 kg/da tohum kullanılmalıdır.
Atılacak tohum miktarı, çeşidin özelliklerine, Ekim zamanına, Toprağın Verimlilik durumuna göre değişir.

ÇEŞİT SEÇİMİ
Bölge Koşullarına uygun olmalı, Yüksek verimli ve pirinci tüketiciler tarafından tercih edilmelidir, Sağlam Saplı, yatmaya dayanıklı ve makineli hasada uygun olmalı

EKİM ZAMANI
Çimlenme ve fide devrelerinde optimum sıcaklık 18-35 º C'dir Kritik sıcaklıklar, 12-15 º C'dir, Ekim için su sıcaklığı asgari 12 º C olmalı, Bölgemizde çeltik ekimi, MAYIS ayının ilk yarısında yapılmalıdır.

EKİM
Ekim şekilleri 1. Serpme ekim 2. Mibzerle ekim 3. Fideleme

Serpme ekim
a. Elle serpme b. Gübre saçıcıları ile serpme c.Uçak ile serpme

Özet Olarak Çeltik Sulaması
Sulamada Dikkat Edilecek Hususlar
Lüzumsuz su kesimi yapılmamalıdır, Maksimum gelişme devresinde su yüksekliği 15 cm'yi geçmemelidir, Hasat için su kesimi, çiçeklenmeden 30-35 gün sonra yapılmalıdır, Dane dolma ve olgunlaşma döneminde toprakta belirli bir rutubet muhafaza edilmelidir.

GÜBRELEME
Azotlu Gübreleme
Kullanılacak Gübre: Amonyum sülfat Kullanılacak gübre Miktarı: 80 kg/da Uygulama Zamanı: 25 kg ekimde, 25 kg kardeşlenme ve 30 kg salkım oluşum devresi başlangıcında (Ekimden 55-60 gün sonra)

Fosforlu Gübreleme
20 kg Triple Süper Fosfat, ekim öncesi toprağa karıştırılmalıdır. Fosforlu gübre olarak kompoze gübrelerde kullanılabilir.

Potasyumla Gübreleme
Münavebe uygulanmayan tarlalarda, potasyum gübresi kullanılabilir

Çinko Uygulaması
Çinko eksikliği; Ürün verimini azaltır, Pirinç kalitesini düşürür, Olgunlaşmada gecikmelere neden olur
Çinko Noksanlığının Nedenleri
1. Yüksek verimli çeşitlerin ekimi, 2. Toprak pH'nın 6.8'den fazla olması, 3. Toprakta fazla fosfor birikimi, 4. Münavebesiz çeltik tarımı, 5. Toprak tesviyesi 6. Çeltik tarlasının devamlı su altında tutulması,
Çinko Noksanlığının Önlenmesi
1. Çinko uygulaması yapmak, 4-5 kg/da çinko sülfat, 2. Tarladaki suyun boşaltılması, 3. Münavebe uygulamak 4. Fosforlu gübreyi ölçülü kullanmak,

YABANCI OT KONTROLÜ
Çeltik tarlalarında sorun olabilen bazı yabancı otlar,
Darıcan, Topalak Kız otu, Kurbağa kaşığı, Sivri saz Sivri dikenli, sandalye sazı, Hasır otu, su menekşesi

Yabancı Ot Mücadele Yöntemleri
Kültürel Tedbirler
a. Tarla iyi tesviye edilmeli, b. Temiz tohum kullanılmalı, c. Münavebe yapılmalı d. Ekimde iyi bir bitki sıklığı, e. Gübreleme, zamanında ve dozunda yapılmalı f. Sulama, iyi kontrol edilmeli g. Alet ekipman temizliği

Kimyasal Kontrol
Ülkemizde kullanılan yabancı ot ilaçları; Propanil: Darıcan, Monilate: Darıcan, Bentazon: Geniş yapraklı ve sazlar, Bensulfuron: Geniş yapraklı ve sazlar, Thiobencarb: Darıcan ve sazlar, Bispyribac sodium: Darıcan ve sazlar, Cyhalopob-Butyl: Darıcan ve göl ayırığı, Ethoxysulfuron: Geniş yapraklı ve sazlar
Yabancı ot kontrolünde dikkat edilecek hususlar
Yabancı ot ilacı zamanında uygulanmalıdır. İlaç dozunda kullanılmalıdır. Yabancı ot türüne göre ilaç seçimi iyi yapılmalıdır.
İlaç uygulamasından önce ve sonra tarlada su kontrolü iyi yapılmalıdır

HASAT HARMAN
Hasat Zamanı: Salkımların %80'ni saman rengini aldığı ve danelerin %22-24 arasında rutubet içerdiği zamanda hasat yapılmalıdır.
Bölgemizde çeltik hasadı 15 Eylülü-30 Ekim tarihleri arasında yapılmaktadır.

KURUTMA
Biçerdöver ile hasat edilen ürünün rutubeti %22-23'dür. Bu rutubet, depolama için %14'e düşürülmelidir. Kurutma işlemi hasattan sonra 12 saat içerisinde yapılmalıdır, bu süre 24 saati geçmemelidir. Kurutma işi uygun sıcaklık ve zaman süresinde yapılmalıdır

ÇELTİK HASTALIKLARI
Yanıklık Hastalığı
Hastalığın meydana çıkmasını sağlayan koşullar - Yüksek nispî rutubet (%80'in üzerinde) - Aşırı dozda azotlu gübreleme, - geç ve sık ekim yapmak, - Bulutlu ve yağışlı günlerin fazla olması, - Yüksek hava sıcaklığı, - Soğuk hava ve serin sulama suyu

Hastalığın kontrolü
Dayanıklı çeşit ekmek, - Aşırı azotlu gübre kullanmamak, - Sık ve geç ekim yapmamak, - Tohum ilaçlaması yapmak, - Münavebe uygulamak, Hastalıklı bitki artıklarını yakmak, - Tarlada su derinliğini normal seviyede tutmak.

Çeltik Kök Boğaz Çürüklüğü
Hastalıklı bitkiler erken kardeşlenme döneminde, açık yeşil renkli ve uzun boylu olmaları ile tarlada fark edilirler. Salkım çıkarmadan sonra ise hasta bitkiler ölür ve beyaz başaklı olmaları ile tarlada ayırt edilirler. Hastalık önemli ölçüde tohumla bulaşmaktadır

Hastalığın Kontrolü
Münavebe yapmak, Hastalıksız tohum kullanmak, Yüksek dozda azotlu gübre kullanmamak, Hastalığa dayanıklı çeşit yetiştirmek, Tohum ilaçlaması yapmak,

NEMATOD ZARARI
Dünyada çeltikte zarar meydana getiren nematodlar; Aphelenchoides besseyi, Ditylenchus angustus, Hirschmannielle ssp, Criconemella spp. Meloidogyne spp, Heterodera spp, Pratylenchus ssp, Hopololaimus indicus Das.

Çeltik Beyaz Uç Nematodu (Aphelenchoides besseyi)
Ürün Kaybı %7-50 arasında değişebilir. Bazı tarlalarda %70'e varan ürün kayıpları meydana getirmiştir.
Konukçuları;
- Çin lahanası, soğan, soya fasulyesi, çilek, şeker kamışı, tatlı mısır, tatlı patates, İtalyan darısı.
- Alternaria spp, Fusarium spp, Helminthosporium ssp, Sclerospora spp, ve Sclerotium oryzae

Beyaz Uç Nematodu İçin Uygun Koşullar
- Optimum sıcaklık isteği 23-32 º C, - 43 º C'den sonra ölür, - %70'in üzerinde nispî rutubet, - Amonyum sülfat, amonyum nitrat, kalsiyum süper fosfat ve potasyum klorid nematod gelişmesini hızlandırır. - Bitkilerin sık ve bitki organlarının rutubetli olması nematod gelişmesini teşvik etmektedir. - Sulama suyu ile etkili şekilde yayılır

Kontrolü
Temiz tohum kullanmak, Tarladaki, hastalıklı bitki artıklarını yakmak, Sık ekim yapmamak, Yüksek dozda azot kullanmamak.

Kategori: İpsala